Analiza jak również interpretacja tekstu Olgi Tokarczuk Okres Prawieku
Pytania pomocnicze:
1. Dlaczego pisarka nazwała opisywaną poprzez siebie krainę Prawiekiem?
2. Które elementy myślenia mitycznego odnajdujesz we fragmencie prozy Olgi Tokarczuk?
3. Co symbolizują granice Prawieku?
4. Czy nazwy rzek w tekście Olgi Tokarczuk są przypadkowe?
5. Lub w świecie Prawieku występują elementy sacrum?
6. Zwróć spostrzeżenie na styl opowieści Olgi Tokarczuk. Które zdania przeważają w tekście? Dlaczego pisarka wybrała właśnie taką formułę stylistyczną?
7. W jaki sposób autorka pokazuje związek świata osób i świata natury?
8. Które środki stylistyczne wykorzystuje przede wszystkim Olga Tokarczuk? Dlaczego?
Ad. 1. Prawiek pokazany może być jako ośrodek świata tętniący życiem pełen szczęścia. Może być on samowystarczalnym organizmem, który trwał od zawsze.
Ad. 2. Elementy mityczne to granice strzeżone przez siły lepsze, góra usypana poprzez Boga może być porównywana do Olimpu. Niemniej jednak walę księdza z rzeką może być ukazana jako walka człowieka z siłami przyrody.
Ad. 3. Granice symbolizują odrębność Prawieku, chronią go przed resztą świata.
Ad. 4. W Prawieku są dwie rzeki Białka a także Czarna pokazane obok siebie jako dwie dążące do siebie siły. Okalają one miasto, pragną się połączyć. Zdołają symbolizować dobro a także zło.
Ad. 5. Występujące elementy sacrum to anioły oraz Bóg. Prawiek możemy porównać do Edenu.
Ad. 6. W tekście przeważają zdania złożone. Bywa on pisany językiem potocznym, zrozumiałym. Autorka nadaje własne nazwy np. Prawiek. Tekst ma znaczenie literalne jak również alegoryczne. Występuje w nim wiele odnośników do Bibli natomiast w szczególności do Księgi Rodzaju.
Ad. 7. W utworze Olga Tokarczuk przedstawia człowieka oraz naturę jako gadżety reklamowe sklep osobne różne organizmy rządzące się własnymi prawami. Ukazane są także próby dominacji jednego nad drugim.
Ad. 8. W tekście występują epitety jak również metafory.
Prawiek oraz inne czasy bywa przykładem mityzacji w literaturze obecnej. Autorka tworzy swoją prywatną mitologię. Akcję powieści umieszcza we wsi nazwanej Prawiekiem. Już sama owa nazwa przenosi czytelnika do mitycznych czasów początku. Jest ona sakralnym środkiem świata. Wszystko bywa uporządkowane właśnie wokół niej. Mityczne porządkowanie świata zawsze zaczyna się od ustanowienia sakralnego środka, wokół jakiego przestrzeń układa się w sensowną całość. Z tego ośrodka wyruszamy, do niego wracamy. Którykolwiek punkt przestrzeni odnosi się właśnie do niego. Tak też może być w owej opowieści Olgi Tokarczuk. Prawiek leży w środku kosmosu i organizuje nie jedynie przestrzeń wokół siebie, niemniej jednak a także czas. Podkielecka wieś staje się biblijnym Edenem. W jej centrum Bóg usypał górę a jej granic strzegą archaniołowie. Prawiek bywa miniaturą świata, które na podobieństwo rajskich opływają osadę. Reklama to ważna sprawa. Tu nie jedynie wszystko się zaczyna, wyłania z istnienia, lecz i otrzymuje swoje imię. Świat Prawieku ma od początku wymiar etyczny, to co dobre otacza ponieważ wrogi, nieprzyjemny żywioł (na północy niepokój podróży, na południu pragnienie posiadania ). Tę opowieść o mitycznych początkach autorka przybiera w formę nawiązującą do stylu biblijnego (powtarzalność i symetria elementów składniowych np. paralelizmy, anafory), uroczysta prostota języka o cechach poetyckich zawierającego obrazowe epitety, przenośnie, porównania, personifikacje. Tak może być w opowieści z księgi Rodzaju, gdzie przestrzeń mityczna