Niewiele osób zdaje sobie sprawę z odpowiedzialności jakie nakłada na nie obowiązek zachowania należytej staranności w celu ochrony życia i zdrowia własnego i innych osób i że jest on na tyle istotny, że nie sposób go pominąć, czy w konkretnym przypadku nie jest uzasadnione albo wręcz konieczne zapewnienie opieki przewodnika. Dlatego warto w takich sytuacjach rozważyć, czy aby nie wpisać w wyszukiwarce “przewodnik zakopane” czy np. “przewodnik tatry” i zwyczajnie sprawdzić dostępne oferty.
Jak wiadomo nieporozumienia w rozumieniu pojęcia przewodnictwa górskiego pojawiły się po zmianie nowych przepisach. Dawniej wycieczki piesze lub narciarskie na terenach górskich leżących na obszarach parków narodowych i rezerwatów przyrody oraz leżących powyżej 1000 m n.p.m. mogą prowadzić tylko górscy przewodnicy tatrzańscy. Obecnie już tak nie jest, co zostało natychmiast zinterpretowane, że teraz można pójść w góry bez przewodnika. Tymczasem według nowego prawa najważniejsze paragrafy nadal wskazują, że osoby przebywające w górach są zobowiązane do zachowania należytej staranności w celu ochrony życia i zdrowia własnego i innych osób. Jest to po prostu zmiana podnosząca poprzeczkę grupom wycieczkowym i osobom indywidualnym, ponieważ po raz pierwszy ustawodawca nakłada na każdą osobę przebywającą w górach (indywidualnie czy grupowo) obowiązki w zakresie bezpieczeństwa w tatrach. Co więcej ustawodawca uszczegóławia, co należy rozumieć przez zachowanie należytej staranności w celu ochrony życia i zdrowia własnego i innych osób i wymienia m.in.: zapoznanie się z zasadami korzystania z danego terenu, obiektu lub urządzenia i ich przestrzeganie, stosowanie się do znaków nakazu i zakazu umieszczanych przez podmioty odpowiedzialne za zapewnienie warunków bezpieczeństwa, zapoznanie się oraz dostosowanie swoich planów aktywności do umiejętności, aktualnych warunków atmosferycznych, prognozy pogody, komunikatu lawinowego dla danego obszaru i zastosowanie się do zaleceń i ograniczeń wynikających z ogłoszonego stopnia zagrożenia lawinowego oraz z panujących i przewidywanych warunków atmosferycznych, użytkowanie sprzętu odpowiedniego do rodzaju podejmowanej aktywności, sprawnego technicznie i zgodnie z jego przeznaczeniem i zasadami użycia, bezzwłoczne informowanie podmiotów uprawnionych do wykonywania ratownictwa górskiego o zaistniałym wypadku lub zaginięciu osoby oraz o innych zdarzeniach nadzwyczajnych mogących mieć wpływ na bezpieczeństwo osób.
Potrzeba wynajęcia przewodnika, dzięki któremu zwiedzanie w Tatrach jest bezpieczniejsze, o czym przekonują różne organizacje górskie chyba jest bezdyskusyjna w każdym przypadku. zdaniem wielu spontanicznie zbierających się grup, które mają własnych, stałych przewodników, również w lecie warto skorzystać z takich usług. Zwiedzanie Tatr z przewodnikiem górskim to poznawanie gór od innej strony. Na pewno wśród turystów można spotkać się z różnymi opiniami. Opieka przewodnika tatrzańskiego to bezsensowna, zbyt droga usługa. Takie błędne przekonanie może być pogłębiane poprzez niedawną zmianę przepisów prawnych dotyczących bezpieczeństwa osób przebywających w górach.
Co możemy znaleźć szukając tej usługi wpisując w Google przewodnik zakopane lub po prostu chyba popularniejsze nawet hasło przewodnik tatry ? Co oznacza określenie przewodnik górski? Nowe przepisy określają, że przewodnikiem turystycznym jest osoba zawodowo oprowadzająca turystów lub odwiedzających po wybranych obszarach, miejscowościach i obiektach, udzielająca o nich fachowej informacji oraz sprawująca nad turystami lub odwiedzającymi opiekę. Lektura polskich przepisów wskazuje wiele zadań dla przewodnika. Do obowiązków przewodnika podczas prowadzenia turystów w górach ustawa zalicza m.in. troskę o bezpieczeństwo turystów w szczególności podczas wyjść wymagających odpowiednich technik i odpowiedniego wyposażenia. Wydaje się, że przepisy kładą szczególny nacisk na zachowanie odpowiednich standardów podczas oprowadzania turystów i sprawowania nad nimi opieki. Jak wiadomo ważne jest to, że póki co przewodnikiem turystycznym może być tylko osoba, która posiada kwalifikacje określone ustawą. Z pewnością ważną informacją dla osób, pragnących skorzystać z usług przewodnika są rodzaje uprawnień. A uprawnienia przewodników górskich w zależności od stopnia trudności ukształtowania terenu dzielą się na trzy grupy (klasy) i są uzależnione od stopnia trudności tras. Z pewnością najwyższe z możliwych uprawnień mają międzynarodowi przewodnicy wysokogórscy. Mają oni uprawnienia przewodników wysokogórskich (których uprawnienia nie są ograniczone terytorialnie). Warto wiedzieć, że aby być w zgodzie z przepisami i można było posługiwać się tytułem przewodnika turystycznego nie wystarczy “wiedza o górach”, ale konieczne jest jednoczesne posiadanie ustawowych uprawnień.
Podsumowując – ustawa nie pozwala na bezmyślne chodzenie po górach, a bywa,że zabrania wręcz tego wprost. Tym bardziej, że w przepisach mowa jest wyraźnie, że organizatorzy turystyki są obowiązani zapewnić klientom uczestniczącym w imprezach turystycznych opiekę osób posiadających kwalifikacje odpowiednie do rodzaju imprezy (art. 30 ust. 1). Za odpowiednie kwalifikacje ustawa uznaje uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek.
Zdarza się, że trzeba na trasie użyć odpowiedniego sprzętu (jak uprzęży, liny, raków) przewodnik jest w stanie ocenić, czy ma być użyty. W drodze przewodnik dba o bezpieczeństwo, poprzez obserwację i uwagi. Dba o członków wyprawy również w takich drobiazgach jak ostrzeżenia o śliskości kamieni na trasie itd. Pokaże jak odpowiednio chwytać skały podczas wędrówki, gdzie zwiększać czujność albo iść ostrożniej i powoli, niż zadzierać nogę wysoko i w ten sposób szybko a nadmiernie zmęczyć się. Tak naprawdę nauczy nas chodzić po górach.
Czym się kierować przy wyborze tego, a nie innego przewodnika górskiego? Przede wszystkim ważne jest jaka ma być skala trudności wycieczki. W przypadku oznakowanych tras wynajęcie przewodnika może znacznie zwiększyć atrakcyjność wycieczki, a w przypadku tras nieoznakowanych jak np. na Żółtą Turnię bezpieczeństwo może zapewnić jedynie osoba przygotowana. Wpisując w wyszukiwarce hasła przewodnik zakopane czy sztandarowe przewodnik tatry zwracajmy uwagę na wiarygodność danych.
W każdym razie za przemyśleniem wynajęcia opieki przewodnika przemawia również zdrowy rozsądek. Wiadomo przecież, że doświadczenie w górach nie jest prostą sumą wysokości zdobytych szczytów, jak również, że bezpieczeństwo w górach nie jest prostą sumą ilości sprzętów, które zakupiliśmy. Bezpieczeństwo na szczytach tatrzańskich zależy od wielu okoliczności. Zdarza się, że proste planowanie trasy, może wpłynąć na atrakcyjność wyprawy i bezpieczeństwo. Przewodnik powinien brać pod uwagę i przewidywać najmniejsze szczegóły, jak np. zatłoczenie szlaku, co również wpływa na bezpieczeństwo np. (spadające kamienie strącane przez tłum). Przewodnik powinien umieć zadbać sprzętowo o członków grupy.
Doświadczenie przewodnika górskiego można łatwo ocenić również czytając jego życiorys. Np. czy przewodnik przejawia jakieś inne aktywności, np. jest ratownikiem górskim, instruktorem wspinaczki czy narciarstwa, pracownikiem parku narodowego, autorem przewodników turystycznych lub wspinaczkowych itp. Wszystko to tworzy nam wizerunek przewodnika górskiego, pozwala na lepsze poznanie go i w rezultacie sprzyja podjęciu decyzji o wyborze tej a nie innej osoby.
